Bloedluis bij kippen: herkennen, bestrijden en voorkomen in het kippenhok

Bloedluis bij kippen – officieel Dermanyssus gallinae, ook wel rode vogelmijt genoemd – is een van de meest voorkomende problemen in een kippenhok. Zowel hobbykippenhouders als professionele pluimveehouders krijgen er vroeg of laat mee te maken.

De mijten leven niet op de kip zelf, maar verstoppen zich overdag in naden en kieren van het kippenhok. 's Nachts kruipen ze op de kippen om bloed te zuigen. Daardoor kan een besmetting lange tijd onopgemerkt blijven.

Wanneer bloedluis zich eenmaal heeft gevestigd, kan de populatie binnen enkele weken explosief groeien.

In dit artikel leer je:

• hoe je bloedluis bij kippen herkent
• hoe je bloedluis in het kippenhok bestrijdt
• hoe je een nieuwe besmetting voorkomt

Wat is bloedluis (rode vogelmijt)?

Bloedluis is een zeer kleine parasitaire mijt die leeft van het bloed van vogels, vooral kippen.

Kenmerken van bloedluis:

• grootte: ongeveer 0,6 tot 1 mm
• kleur: grijs tot rood (na een bloedmaaltijd)
• actief: vooral 's nachts
• schuilplaats: naden, kieren en spleten van het kippenhok

Bij warm weer kan de volledige levenscyclus van ei tot volwassen mijt in 7 tot 14 dagen plaatsvinden.

Een vrouwtje kan tijdens haar leven 20 tot 30 eitjes leggen, waardoor een kleine besmetting snel kan uitgroeien tot duizenden mijten.

Hoe lang kan bloedluis overleven zonder kippen?

Bloedluizen zijn bijzonder taai.

Volwassen mijten kunnen 5 tot 9 maanden zonder bloedmaaltijd overleven, doordat ze in een ruststand gaan. In normale omstandigheden sterven veel mijten sneller – vaak 2 tot 6 weken zonder voedsel. Bij lagere temperaturen kunnen ze maanden overleven.

Ook de eitjes zijn zeer resistent en kunnen lang in naden en kieren aanwezig blijven.

Hoe herken je bloedluis bij kippen?

Bloedluis is moeilijk te zien overdag, omdat de mijten zich verstoppen in het kippenhok. Let daarom op deze signalen.

Symptomen bij kippen

Kippen met bloedluis kunnen vertonen:

• onrust op de zitstok 's nachts
• kippen die niet willen gaan slapen
• bleke kam of lellen
• verminderde eiproductie
• vermoeidheid
• soms gewichtsverlies of sterfte bij zware besmetting

Bloedluis herkennen in het kippenhok

Je kan bloedluis vaak herkennen aan:

• kleine grijze of zwarte stipjes in naden
• rode veegjes wanneer je een mijt platdrukt
• ophoping van mijten onder zitstokken
• bij zware besmetting een muffe geur

De wittedoek-test: zo controleer je op bloedluis

Een eenvoudige methode om bloedluis te ontdekken is de wittedoek-test.

Zo werkt het:

1. Neem een stuk wit keukenpapier
2. Wrijf langs naden onder de zitstokken
3. Controleer het papier

Zie je rode of bruine strepen, dan is er waarschijnlijk bloedluis aanwezig.

Tijdens warme maanden is het verstandig om regelmatig te controleren.

Bloedluis bestrijden in het kippenhok

Wanneer je bloedluis ontdekt, is een grondige aanpak nodig.

Stap 1 – Het hok leegmaken

Verwijder uit het hok:

• strooisel
• zitstokken
• legnestmateriaal
• eventuele drink- en/of eetbakken

Gooi besmet strooisel in een gesloten vuilniszak.

Stap 2 – Het kippenhok grondig reinigen

Maak het hok zorgvuldig schoon. Besteed extra aandacht aan:

• naden en kieren
• hoeken van het hok
• onder zitstokken
• mestlade en geleiders
• scharnieren

Heet water kan helpen om vuil en mijten te verwijderen. Indien beschikbaar is een stoomreiniger zeer effectief.

Stap 3 – Behandeling tegen bloedluis

Na het reinigen kan het hok behandeld worden.

Diatomeeënaarde

Diatomeeënaarde is een natuurlijk poeder dat het pantser van mijten beschadigt waardoor ze uitdrogen. Het wordt vaak gebruikt in naden en kieren, onder zitstokken, en in hoeken van het hok.

Roofmijten

Roofmijten zoals Androlaelaps casalis eten bloedluizen. Ze worden vaak gebruikt als biologische bestrijding. Ze werken het best bij temperaturen boven 15°C en bij lichte tot matige besmettingen.

Avimite (drinkwater)

Avimite is een natuurlijk kruidenextract dat u aan het drinkwater toevoegt. De werkzame stoffen worden opgenomen in het bloed van de kippen, waardoor bloedmijten het bloed niet meer lusten. Geef de eerste 7 dagen dagelijks 1 ml per liter drinkwater, daarna 1 dag per week gedurende 5 weken, en vervolgens 1 à 2 keer per maand als onderhoud. Avimite bevat geen gif — eieren blijven gewoon eetbaar.

Tabakstelen

Tabakstelen (ook wel tabaksstro) bevatten nicotine, een stof waar bloedmijten niet tegen kunnen. Leg tabakstelen in de legnesten en op de bodem van het nachthok. De geur houdt bloedmijten op afstand. Vervang ze regelmatig voor een blijvend effect.

Preventieve sprays

Sommige sprays op basis van natuurlijke oliën kunnen helpen om mijten af te weren of te verminderen.

Stap 4 – Behandeling herhalen

Bloedluiseitjes kunnen de eerste behandeling overleven. Daarom moet de behandeling na 7 tot 10 dagen opnieuw gebeuren.

Hoe voorkom je bloedluis bij kippen?

Preventie is de beste bescherming.

Belangrijke maatregelen:

• regelmatig controleren op bloedluis
• het hok schoon houden
• strooisel regelmatig vervangen
• naden behandelen
• nieuwe kippen tijdelijk apart houden
• wilde vogels uit het hok weren

Sommige kippenhouders behandelen het hok jaarlijks met witkalk, wat kan helpen om kieren te dichten.

Welk kippenhok is het beste tegen bloedluis?

Geen enkel kippenhok is volledig bloedluisvrij.

Wat wel helpt:

• een hok dat makkelijk schoon te maken is
• een uitneembare mestlade

Goed onderhoud en regelmatige controle blijven het belangrijkst.

→ Bekijk hokken met mestlade

Wanneer komt bloedluis het meest voor?

Bloedluis ontwikkelt zich het snelst bij warme temperaturen.

De grootste kans op besmetting ligt meestal tussen mei en september, met een piek tijdens warme zomers.

In warme of goed geïsoleerde hokken kan bloedluis echter het hele jaar aanwezig blijven.

Veelgestelde vragen over bloedluis bij kippen

Hoe herken je bloedluis bij kippen?

De eenvoudigste manier is de wittedoek-test langs naden onder de zitstokken.

Hoe lang duurt het om bloedluis te bestrijden?

Bij een lichte besmetting kan het probleem vaak binnen 2 tot 3 weken onder controle zijn. Bij een zware besmetting kan het langer duren en meerdere behandelingen vereisen.

Gaat bloedluis weg als het kippenhok leeg staat?

Nee. Bloedluizen kunnen maanden zonder bloedmaaltijd overleven. Daarom moet het hok altijd grondig gereinigd en behandeld worden.

Geschreven door het team van Dierenspeciaalzaak PIRO, Ooigem. Sinds 2002 gespecialiseerd in kippenhokken.

← Terug naar de Koopgids | Bekijk alle modellen →